Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία
Νίκαιας
 
 

Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία Νίκαιας

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

H παγίδα του καταστροφικού φθόνου

E-mail Εκτύπωση

“Ήταν δυο γείτονες σ’ ένα χωριό. Ο ένας απ’ αυτούς λοιπόν όλο παραπονιόταν στον Θεό επειδή ο γείτονας του είχε κατσίκα ενώ αυτός δεν είχε. Και όσο έβλεπε τον γείτονα του να χαίρεται με την κατσίκα του, τόσο και θύμωνε και ζήλευε περισσότερο. Εμφανίζεται λοιπόν κάποια στιγμή ο Θεός και του λέει… Έλα Τάκη μου, πες μου τέκνο μου κι εσύ τι θέλεις. Ότι ευχή έχεις θα σου την εκπληρώσω. Θέλεις κατσίκα, θέλεις πρόβατα, θέλεις χωράφια, τι θέλεις;

Και απαντά ο Τάκης: - Θέλω να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα μου.”

Αυτή φαίνεται να είναι η ευχή πολλών Ελλήνων από τον Θεό. Το ανέκδοτο αυτό κυκλοφορεί σε πολλές χώρες και σε διάφορες παραλλαγές μιας, καθώς η αμαρτία του φθόνου δεν αποτελεί μονάχα ένα ελληνικό προνόμιο.

Η λέξη άφθονος παράγεται από το στερητικό άλφα και τη λέξη φθόνος, που σημαίνει λύπη για τα ξένα αγαθά. Ακόμη και πριν την οικονομική κρίση, στην εποχή της αφθονίας ο φθόνος ζούσε και βασίλευε.

Σε έρευνα των Sarab Solonick και David Hemenway ανάμεσα σε φοιτητές και μέλη του προσωπικού δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, το 56% των ερωτηθέντων απάντησε ότι θα προτιμούσε να ζει σε μια κοινωνία που θα λάμβανε ετήσιες αποδοχές 50.000 δολάρια ο μέσος όρος των εισοδημάτων θα ήταν 25.000 παρά σε μια κοινωνία όπου θα αμειβόταν με 100.000 δολάρια έναντι 200.000 δολάρια του μέσου όρου.

Προτιμούσαν να χάσουν ένα πολύ σημαντικό εισόδημα παρά να χάσουν την υπεροχή. Έχουμε πει ότι οι έρευνες έχουν πάντα σχετική αξία και ενδεχομένως να υπάρχουν και κάποιες άλλες που καταλήγουν σε διαφορετικά συμπεράσματα όμως παραμένουν ενδεικτικές μιας υπαρκτής τάσης που υπάρχει στην κοινωνία.

Σε πολλές περιπτώσεις έχουμε δει ότι το εισόδημα ο πλούτος και τα αγαθά δεν προορίζονται για άμεση ικανοποίηση αλλά για έμμεση ικανοποίηση μέσω της σύγκρισης και της υπεροχής απέναντι στους άλλους.

Όταν πρωτοεμφανίστηκαν τα κινητά στην ελληνική αγορά ήταν ακριβά και οι κάτοχοί τους λίγοι. Τότε το να έχεις κινητό αρκούσε για να λειτουργήσει ευνοικά η σύγκριση με τους άλλους. Γρήγορα όμως η αγορά διευρύνθηκε και σε λίγα χρόνια ο αριθμός των κινητών στην Ελλάδα ξεπέρασε κατά πολύ τον μέσο όρο των κατοίκων. Έτσι το κινητό σταμάτησε να λειτουργεί ως μέσο αναβάθμισης. Χρειάστηκε να προστεθούν μέχρι και διαμάντια στα κινητά τηλέφωνα για να συνεχίσουν να επιτελούν αυτόν τον ρόλο.

Ο προσανατολισμός στη σύγκριση και τη διάκριση αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αναγνωρίζεται η αξία των αγαθών αλλά και τον τρόπο που διαμορφώνεται το περιεχόμενό τους από τους παραγωγούς. Οι εταιρείες δεν σχεδιάζουν τα προιόντα τους απλά για να προσφέρουν ευχαρίστηση στους καταναλωτές αλλά ενσωματώνουν σε αυτά και χαρακτηριστικά που ευνοούν τη σύγκριση και τον ανταγωνισμό που γεννάει ο φθόνος.

Η παρουσία του φθόνου δίνει μια εξήγηση στο φαινόμενο της περιφρόνησης των συλλογικών αγαθών όπως οι δημόσιοι χώροι της πόλης και τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Ο Αριστοτέλης έβλεπε το φθόνο στη σύγκριση κάποιου με τους ομοίους του και όχι με τους ανώτερούς του όταν εκείνοι επιτυγχάνουν σε κάτι που αυτός θεωρεί πλεονέκτημα, χωρίς όμως ο ίδιος να βλάπτεται πραγματικά. Και ο Ντέιβιντ Χιουμ εντόπιζε το φθόνο που γεννιέται από τη συγκριτική υπεροχή των άλλων που βρίσκονται κοντά μας. Για τον Σκωτσέζο φιλόσοφο ο φθόνος δεν παράγεται όταν έχουμε μεγάλη διαφορά από τους άλλους γιατί η απόσταση δεν ευνοεί τη σύγκριση.

[Απόσπασμα από το βιβλίο του Σπύρου Βλέτσα “Ευ ζην, όχι lifestyle” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι]

Μητέρα είναι η ζήλια, πατέρας ο φθόνος και το παιδί τους, το μίσος. Αν η ζήλια κυριαρχήσει στο συναισθηματικό κόσμο του ανθρώπου, τότε ανοίγει ο δρόμος για το φθόνο, αρχικά, και το μίσος, μια βαθύτερη ψυχική κατάσταση, στη συνέχεια. Ο φθόνος, αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να οδηγήσει στο μίσος, το κουτσομπολιό, τη κατάκριση, τη χαιρεκακία, δηλαδή να χαιρόμαστε για τις συμφορές των άλλων και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε κατάθλιψη που κυριεύει τον φθονερό, όπως η σκουριά το σίδερο.Μάλιστα, ο Ιωάννης Χρυσόστομος δίδασκε ότι όποιος φθονεί, αντί να βλάπτει, επί της ουσίας ευεργετεί τον φθονούμενο.

Ο φθόνος αναφέρεται στη λίστα των αμαρτωλών έργων που μας οδηγούν μακριά από τη βασιλεία του Θεού (Γαλάτας 5:20-21). O Απόστολος Παύλος καλεί τους πιστούς Χριστιανούς να ζουν και να περπατούν σύμφωνα με το Πνεύμα, να μην γίνονται κενόδοξοι, ερεθίζοντας και φθονώντας ο ένας τον άλλον (Γαλάτας 5:25-26). Αντίθετα, μας καλεί να χαιρόμαστε με τις χαρές των άλλων (Ρωμαίους 12:15), καθώς και να μην θεωρούμε την ευλογία των άλλων δική μας απώλεια.