Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία
Νίκαιας
 
 

Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία Νίκαιας

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Ο φθόνος και η σύγκριση

E-mail Εκτύπωση

O Bασιλιάς της Σπάρτης, Άγις που, συκοφαντείτο από συγγενείς του, παρακινήθηκε από αυλικούς του να τους τιμωρήσει. Εκείνος όμως δεν συμφώνησε απαντώντας: «Τους λυπούμαι κατάκαρδα. Ο φθόνος είναι η χειρότερη αυτοτιμωρία. Τιμωρούνται μόνοι τους. Πρώτον από το ίδιο το πάθος τους και δεύτερον από τις δικές μου αρετές. Αυτή η τιμωρία αρκεί».

Ο Περίανδρος έλεγε: “Μηδενί φθόνει”, ενώ ο Αναξίμανδρος: “Φθόνου απέχου”. Ο Σωκράτης έδωσε επιτυχείς ορισμούς για το πάθος: “Ο φθόνος είναι παιδί της αλαζονείας, εργάτης της εκδίκησης, αρχηγός μυστικής επανάστασης, διαρκές βάσανο της αρετής. Είναι βόρβορος της ψυχής, δηλητήριο κι υδράργυρος που φθείρει τη σάρκα κι αποξηραίνει τον μυελό των οστών. Είναι το έλκος της ψυχής.” Για τα θύματα του φθόνου έγραψε ο Πλούταρχος: “Όπως όσοι βαδίζουν στον ήλιο, παρακολουθούνται από τη σκιά τους, έτσι κι όσοι έχουν μεγάλη δόξα, παρακολουθούνται από το φθόνο”, ενώ ο Αντισθένης είπε για τους φθονερούς: “Όπως από τη σκουριά ο σίδηρος, έτσι κι οι φθονεροί απ’ το χαρακτήρα τους κατατρώγονται”.

Έρευνες έχουν δείξει ότι παρόλο που αισθήματα όπως η αγάπη ή αξίες όπως ο αλτρουισμός δεν αποτελούν σημαντικές παραμέτρους της οικονομίας, δεν ισχύει το ίδιο με το αίσθημα του φθόνου που συνδέεται με την μανία της κατανάλωσης

Ο φθόνος συνήθως προκύπτει όταν θεωρούμε ότι οι άλλοι είναι ανώτεροι από εμάς. Όταν συγκρίνουμε τον εαυτό μας με άλλους είτε αισθανόμαστε κατώτεροι από αυτούς, οπότε τους φθονούμε και αρχίζουμε να «πριονίζουμε» τις όποιες αρετές έχουν, είτε αισθανόμαστε ανώτεροι, οπότε νιώθουμε πως δεν είναι άξιοι της αγάπης μας. Ως αποτέλεσμα γινόμαστε είτε ζηλιάρηδες και γκρινιάρηδες όπως ο λαός Ισραήλ (Έξοδος 17:3, Α΄Κορινθίους 10:10), είτε αλαζόνες.

Δεν μπορούμε να ήμαστε ικανοποιημένοι με όσα έχουμε και κάνουμε όσο συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους. Δεν μπορώ να είμαι όμως ικανοποιημένος και με τον Θεό όταν γκρινιάζω για αυτά που περνάω και δεν περνάνε οι άλλοι. Αν το κάνω αυτό τότε είναι πολύ πιθανό να καταλήξω να τα βάλω και με τον ίδιο το Θεό σκεφτόμενος πως ενώ είμαι ισάξιος ή και καλύτερος από τους άλλους, εν τούτοις ο Θεός δεν μου δίνει αυτό που μου αξίζει.

Επί της ουσίας το πρόβλημα μας δεν είναι με τους ανθρώπους που έχουν αυτά που θα έπρεπε εμείς να έχουμε, αλλά με τον Θεό που δεν μας δίνει αυτό που μας αξίζει, ενώ την ίδια στιγμή δίνει στους άλλους αυτό που δεν τους αξίζει. Aυτή η αντίληψη προκύπτει από την υπερεκτίμηση της δικής μας αξίας και την υποεκτίμηση της χάρης και του ελέους του Θεού. Ζητούμε από τον Θεό να μας δώσει αυτό που δεν μας αξίζει, αλλά στενοχωριόμαστε όταν ο Θεός δίνει το ίδιο ή και κάτι καλύτερο στους άλλους. Επιπρόσθετα, ενώ ζητούμε έλεος από τον Θεό, αρνούμαστε να δείξουμε έλεος. Ας μάθουμε να ευχαριστούμε τον Θεό για ό,τι μας έχει χαρίσει, ας μην κρίνουμε τον Θεό για τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται στους άλλους και ας αρνηθούμε να συγκριθούμε με άλλους.